Dedikodu ve Gıybet

dedikodu.jpgGıybet Rabbimizin Kur’anda en ağır ifadelerle yasakladığı büyük günahlardan birisidir. Gıybet, insanların yanlarında bulunmayan kişi veya kişileri, onların hoşlarına gitmeyecek şekilde anmalarıdır. Sözle olabileceği gibi yazıyla, el-kol veya kaş-göz işaretleriyle de olabilir. Söylenilen şeyin doğru olması veya kişinin yüzüne karşı da söylenmiş olması kişiyi gıybetten kurtarmaz.

Dedikodu ve gıybet eden günah işlediği gibi, bunu dinleyen ve önlemeye çalışmayan da aynı günaha ortak olmaktadır. Bu sorumluluktan kurtulmak için dedikodu ve gıybet edeni önlemeye çalışmalı, buna gücü yetmiyorsa  gıybet edeni dinlememelidir. Peygamber Efendimiz (sav): “Bana Miraçta bakırdan tırnaklarıyla yüzlerini parçalayan bir topluluk gösterildi. Bunlar kimlerdir? diye sordum. Cebrail: “Bunlar insanların etini yiyen yani gıybet edenlerdir” cevabını verdi”(1) buyuruyor. Yüce Rabbimiz de Kur'an-ı Kerimde: “Ey iman edenler, zannın çoğundan sakının; zira zannın bir kısmı günahtır. Birbirinizin gizliliklerini araştırmayın ve bazınız bazınızı gıybet etmesin.
Hangi biriniz ölü kardeşinizin etini yemekten hoşlanır? Tiksindiniz değil mi? Öyleyse  Allah'tan korkun. Şüphesiz ki Allah, tövbeleri çokça kabul edendir. Çok merhametlidir” (2) buyurarak gıybetin çirkinliği açıkça bildirmektedir. Hangimiz kendini korumaktan aciz zavallı ölü kardeşimize saldırabilir ve onun etinden yiyebilir? Ne yazık ki dedikodu ve gıybet eden Müslüman belki farkında olmadan böyle çirkin bir işi yapmakta, orada olmayan kardeşini duyduğunda üzüleceği hatta kızacağı sözlerle anmaktadır.


Bir gün Rasulullah (sav) Hz. Muaz'a: “‘İşin başı İslam'dır, direği namazdır, en yüce tarafı da cihattır’ buyurmuş, sonra mübarek eliyle dilini tutup, ‘Bu dediklerimden hepsinin yerini tutan şudur, işte bunu tutmaya çalış’ buyurmuşlardır. Bunun üzerine Muaz (ra) ‘Ya Rasulallah biz söylediğimiz şeylerle de mi sorguya çekileceğiz?’ diye sorunca, Hz Peygamber: ‘Herkesi Cehennemde yüzüstü düşüren dillerinin söylediklerinden başkası mı zannedersin?’ cevabını vermiştir.”(3) Öyleyse dedikodu ve gıybet ederek başkasının şeref ve haysiyetiyle oynayan bilmelidir ki, bu dünya hayatında hiçbir cezaya çarptırılmasalar bile, ahirette ilahi huzurda hesap verecekler ve cezalarını çekeceklerdir.

(1) Riyazu's- Salihin Ter., 3/111

(2) Hucurat, 12 (ayet metninin tercümesi)

(3) Riyazu's- Salihin Ter., 3/108      

Add comment