Özcan Türkmen Tez Konusu Oldu

Gösterim: 3593

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, hemşerimiz Özcan TÜRKMEN’i tez konusu yaptı.

Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü son sınıf öğrencisi ZEYNEP DİDAR İŞCEN, Prof. Dr. Halil BUTTANRI rehberliğinde tez hazırladı. 150 sayfalık kitap haine getirilen tez, ilgililere ulaştırılıp Üniversite kütüphanesine teslim edildi.

Tez’den belli bölümler aşağıda verilmiştir.:

Ön Söz

İnsanoğlu var olduğu andan itibaren kendini ifade edebilmek için birçok yol denemiş ve sonunda sözcükleri bulmuştur. Halk bu sözcüklerle anlatmıştır üzüntülerini, korkularını sevinç ve mutluluklarını… Aslında bu sözcüklerdir bizleri yarınlara taşıyan…

 İşte halkın kültürünü yansıtmaya gayret eden araştırmacı yazarımız Özcan Türkmen üzerine yaptığımız bu çalışmada da halka gönül vermiş bir araştırmacının hayatını ve eserlerini inceleme fırsatını buldum. Eskişehir ili yöresel sanatçılar bakımından oldukça yoğun olduğundan sanatçıları, eserleri ve hayatlarıyla incelemek, bu saklı kalmış mücevherleri topluma tanıtmak görevini yerine getirmekten büyük bir mutluluk duyduğumu belirtmek isterim.

 Çalışmamamızın meydana gelme aşamasında yardımlarını benden esirgemeyen PROF. Halil BUTTANRI’ ya ve tezimin oluşmasında büyük katkıları olan değerli araştırmacımız Özcan TÜRKMEN’ e teşekkürlerimi bir borç bilirim.

ZEYNEP DİDAR İŞCEN

GİRİŞ

Eskişehir yöresi araştırmacı yazarlarından Özcan Türkmen’in hayatının ve eserlerini incelediğim tez çalışmamda öncelikle araştırmacı yazarımızın hayatına yer verdim. Böylece kültür hayatımıza önemli katkıları bulunan ve eserlerinde Emirdağ kültürünü layıkıyla incelemiş bulunan değerli bir kişiliğin hayatı ilk olarak, tezimin birinci bölümünü oluşturdu. Yine birinci bölümde, yazarımızın eserleri hakkında kısaca bilgi verdim.

 Tezimizin ikinci bölümünde ise, yazarımızın ön bilgi verdiğim eserlerini detaylı bir biçimde inceledim ve okuyucunun daha fazla bilgi edinmesi amacıyla yazarımızın eserlerinden örneklere yer verdim. Bu örnekleri seçerken edebi içeriğe uygun olmasına ve eseri iyi bir biçimde tanıtmasına yardımcı olacak biçimde olmasına dikkat ettim. Yazarımızın alfabetik olarak eserine aldığı örnekleri ben de bu sıralamaya uygun olarak vermeye çalıştım. Yazarımızın eserlerini yayımlanmış ve yayıma hazır eserleri olarak iki grup içerisinde değerlendirdim. Bu işlemi yaparken yayımlanmamış eserleri henüz belirli bir forma getirilmediğinden ve yayınlandıktan sonra değişimi gerçekleşebilecek konuları bilmediğimden, eserin şu anki halini esas aldığımı belirtmek isterim.

 Tezimizin üçüncü bölümünde ise, yazarımızın basında çıkmış yazılarına ve kendisi için yazılmış olan yazılara yer verdim. Bu bölümde yazıların künyelerini vererek orijinallerini ekler bölümüne aldım. Böylece okuyucuya daha yararlı olmayı hedefledim.

 Çalışmamızın dördüncü bölümde yine üçüncü bölümdeki metodu kullanarak yazarımızın bir hayli fazla olan belgelerinin künyelerine yer verdim. Belgelerin orijinallerini ise ekler bölümüne kaydettim.

 Yazarımızın eserlerini ve hayatını incelerken her bölümde kendi konusu ile ilgili kaynaklardan yaralanmayı uygun gördüm. Yine bu kaynaklar arasında yazarımızın iş, aile ve arkadaş çevresinin de desteğini gördüğümü belirtmek isterim.

 Sonuç bölümünde bu çalışmayla hedeflenenleri ve bunların ne kadarında başarılı olduğuma değinmeye çalıştım.

Tabii ki, bu çalışmamızın esas amacının Eskişehir yöresi yazarlarının edebiyatımıza kandırdıklarının göz ardı edilemeyecek kadar büyük olduğunun anlaşılmasını sağlamaktır. Bu amaç doğrultusunda Eskişehir yöresi yazarlarından Özcan Türkmen ile ilgili olarak yapılan ilk çalışma olan tezimin gelecek araştırmacılar için bir kaynak olmasını temenni ederim.

 

ÖZCAN TÜRKMEN’İN HAYATI VE ESERLERİ

ÖZCAN TÜRKMEN’İN HAYATI

 Folklor araştırmacısı. 1 Nisan 1957 Emirdağ/Afyon doğumludur.  Anne adı Satı baba adı ise Ömer’dir.

 İlköğrenimini 1968 yılında Suvermez İlköğretim okulunda tamamlar. 1968 senesinde ise Yunusemre İlköğretmen Öğretmen Okulu’na girer. Yedi senelik orta öğrenim hayatından sonra 1975 senesinde Gümüşhane Kelkit Kabaktepe ilkokul öğretmenliğine atanır. Aynı yıl Selçuk Eğitim Enstitüsü’ne kaydolur. 1977 senesinde Eskişehir Eğitim Enstitüsü’ne nakil gelir. Araştırmacı yazarımız 1979 senesinde Erzincan Çatalarmut Orta Okulu’na Türkçe öğretmenliği görevine getirilir.1980 senesine kadar bu görevini sürdüren Özcan Türkmen 1980–1988 tarihleri arasında Emirdağ Lisesi Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenliği yapar. 1988’de Emirdağ Anadolu Lisesi kurucu müdürüdür. 1991 yılında Anadolu Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Tamamlama Programı’ nı bitirir ve 1996’ya kadar Emirdağ Anadolu Lisesi müdürlüğü görevini üstlenir. 1995 senesinde Emirdağ Kültür Araştırmaları Sempozyumu’na katılan yazarımız 1996 senesinde Eskişehir Mustafa Kemal Anadolu Lisesi müdürüdür. Bu sırada yazarımız 1996 senesinde yapılan Afyonkarahisar Kültür Araştırmaları Sempozyumu’na katılır. 1997 senesinde ise Kültür Bakanlığı’nın düzenlediği 4. Ankara Milletlerarası Halk Kültürü Kongresi’nin katılımcıları arasındadır. Araştırmacımız üç sene Mustafa Kemal Lisesi müdürlüğü yaptıktan sonra Süleyman Çakır Lisesi Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenliğine atanır. Türkmen, Milli Eğitim Bakanlığı’nın düzenlediği Eğitim Yönetimi Kursları, Toplam Kalite Yönetimi Kursları, müfredat Laboratuar Okulları’nın Değerlendirilmesi Kursları’na katılır. Araştırmacımız 1999–2000 seneleri arasında Yunus Emre Lisesi Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenidir. Yine 2000 senesinde Eskişehir Mustafa Kemal Lisesi okul müdürüdür. Yazarımız 2005–2006 tarihlerine Eskişehir Anadolu Öğretmen Lisesi ve Eskişehir Gazi Mustafa Kemal Anadolu Lisesi kurucu müdürlüğü görevine getirilir. Folklor araştırmacımız 2005 senesinden itibaren Eskişehir Gazi Mustafa Kemal Anadolu Lisesi okul müdürüdür ve bu görevini hâlâ sürdürmektedir.

 Her şeyden önce iyi bir eğitimci olan Özcan Türkmen hayat felsefesini, davasını Abdurrahim Karakoç’un şu dizeleri ile anlatır:

Bilirim doğmuşum ölmek üzere

 Görevim doğruyu bulmak üzere

 Mahşerde hesap vermek üzere

 Dünya’ya ders için geldim bilesin

   ABDURRAHİM KARAKOÇ

Kendisinden edindiğim bilgilere göre özellikle eğitim hayatında birçok bilgiyi ve tecrübeyi yazarımıza kazandıran Milli Eğitim Bakanlığı Başmüfettişi ağabeyi şair Şükrü Türkmen olmuştur.

Özcan Türkmen yukarıda sayılan görev yerleri ve katıldığı sempozyumlardan başka Cumhuriyetimizin kuruluşundan günümüze iz bırakan öğretmenler arasındadır. Aynı zamanda İLESAM üyesi olan araştırmacımızın Öğretmen evi yönetim kurulu üyelikleri (Emirdağ/Eskişehir), Emirdağ Dergisi Yayın Kurulu üyeliği, İl Anadolu Lisesi Nakil Kurulu üyeliği, İl Sınav Yürütme Kurulu üyelikleri, İl Milli Eğitim Bakanlığı Milli Eğitim Şuarası Komisyon üyeliği gibi, Milli Eğitim Bakanlığı’nda ve çeşitli kuruluşlarda üyelikleri bulunmaktadır.

 Öğrenme ve öğretme tutkunu olan yazarımızın aynı zamanda eserleri bölümünde değineceğim eğitim-öğretim ile ilgili birçok eserin dil uzmanlığını da yapmıştır. Çeşitli sempozyum, konferans, panel gibi etkinliklere hem dinleyici hem de konuşmacı olarak katılan yazarımız yaptığı çalışmalarla örnek bir öğretmen olup Milli Eğitim Bakanlığı, Orta Öğretim Genel Müdürlüğü, Kültür Bakanlığı, Emirdağ Kaymakamlığı, Afyonkarahisar Milli Eğitim Müdürlüğü, Eskişehir Valiliği, Eskişehir Milli Eğitim Müdürlüğü gibi yerel ve genel kurumlardan on ilki teşekkür belgesi, yedi adet taktir belgesi, bir adet onur belgesi ve iki adet aylıkla ödüllendirilme belgesi almıştır.

 Gazi Mustafa Kemal Anadolu Lisesi’nde Türkiye’de bir ilk olan Dil ve Edebiyat odasını kurmuş, öğrencilere okuma formu dağıtmış, böylece gelecek kuşakların daha donanımlı eğitimli olması için kendini feda etmiş bir eğitimci yazarımızdır. Arif Nihat Asya’nın şiirlerine hayran olan yazarımız evli ve iki çocuk babasıdır, eşinin ve ailesinin desteğini hayatın her alanında gördüğünü ve başarısının büyük kısmını ailesine borçlu olduğunu söyleyen yazarımız, topluma faydalı bilgiler sunma, kültürümüzü ortaya çıkarma ve yayma konusunda adeta kendi ile rekabet içerisindedir. Halkına bu kadar bağlı olan Özcan Türkmen çeşitli rahatsızlıklar geçirse de yazma öğrenme, öğretme ve yaratma sevdasından vazgeçmemiştir.

 Bütün bu saydıklarımızla o her şeyden önce ideal bir öğretmen, ideal bir baba ve büyük bir halk severdir.

ÖZCAN TÜRKMEN’İN ESERLERİ / YAYIMA HAZIR ESERLERİ

• Kıssadan Hisse: Emirdağ’a has ancak çeşitli bölgelere yayılmış hikâyelerin derlendiği eseridir.

• Hikâyeleriyle Emirdağ Türküleri: Emirdağ Türküleri’nin ortaya çıkış serüvenleriyle beraber derlendiği eseridir.

• Şiirlerle Tarihimiz: Bilinen şiirlerin olay sırasına göre kronolojik olarak derlendiği eseridir.

• Atatürk Oratoryoları: Atatürk ile ilgili yapılmış çeşitli oratoryoların derlendiği eseridir.

• Emirdağ Mezar Yazıları: Emirdağ ve köylerinin mezarlıklarında bulunan mezar taşlarının üzerindeki yazıların derlendiği eseridir.

• Araba Yazıları: Ülkemizde ilginçliği bulunan bazı araba ve kamyon yazılarının derlendiği eseridir.

• Türkçe Öğretme-Öğrenme: Türkçe öğrenimine ve öğretimine kuramsal olarak yaklaşılan çalışmadır.

YAYIMLANAN ESERLERİ

• Aziziye Dergisi (Emirdağ Anadolu Lisesi Yayın Organı, 1989)

• Özden Söze(Alp Yayınları, 1996,Ankara): Çeşitli özlü sözlerin derlendiği kapsamlı bir çalışmadır.

• Doğa, Tarih, Kültür Mozaiği Emirdağ (Türkçe-İngilizce, Komisyon,1996): Emirdağ’ı tanıtan şehir kitabı niteliğindeki eseridir.

• Emirdağ (Komisyon, 1996):Emirdağ’ı tanıtan bir başka eseridir.

• Emirdağ Türkülerinde Kalıp Sözler Deyimler(T.D.K, 1997): Emirdağ türkülerindeki çeşitli deyimleri içeren eseridir.

EĞİTİM-ÖĞRETİM İLE İLGİLİ ESERLERİ

• Üniversite Hazırlık Türkçe Dilbilgisi (1999)

• Eğitim Kurumları Müdür Yardımcılığı Sınavına Hazırlık (Komisyon-2004)

• Eğitim Kurumları Müdür Yardımcılığı Sınavına Çözümlü Soru Bankası (Komisyon–2004)

• Eğitim Kurumları(Müdür Yardımcılığı, Müdürlük, Müfettişlik, TODAİ, Yurt Dışı Öğretmenlik) Sınavlarına Hazırlık(Komisyon–2004)

  Eğitim Kurumları(Müdür Yardımcılığı, Müdürlük, Müfettişlik, TODAİ, Yurt Dışı Öğretmenlik) Sınavlarına Hazırlık Çözümlü Soru Bankası (Komisyon–2004)

• KPSS Genel Kültür Genel Yetenek(Komisyon–2005)

• Kamu Kurumlarında Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık (Komisyon–2005)

• Öğretmenlik Kariyer Basamaklarında Yükselme UZMAN ÖĞRETMENLİK BAŞÖĞRETMENLİK Sınavlarına Hazırlık(Komisyon–2005)

• Öğretmenlik Kariyer Basamaklarında Yükselme UZMAN ÖĞRETMENLİK BAŞÖĞRETMENLİK Sınavlarına Hazırlık Çözümlü Soru Bankası (Komisyon–2005)

• Eskişehir Eğitim Tarihi (Komisyon–2006): Eskişehir’in eğitim öğretim hayatının kronolojik olarak belgelerle anlatıldığı eserdir.

Yazarımızın araştırma eserlerinden başka halk edebiyatı tarzında 11’li hece vezniyle yazılmış iki adet şiiri bulunmaktadır:

BASINDA ÖZCAN TÜRKMEN/ ÖZCAN TÜRKMEN’İN YAZDIKLARI

Özcan Türkmen, “Basın-Yayında Emirdağ” Emirdağ Dergisi, Emirdağlılar Sosyal Dayanışma ve Eğitim Vakfı Yayın Organı, , Kasım-Aralık1997, sayı:1, s.31–33

Özcan Türkmen, “Deyimlerimizden” Emirdağ Dergisi, Emirdağlılar Sosyal Dayanışma ve Eğitim Vakfı Yayın Organı, Mayıs-Haziran 1998, sayı:3 s.12.

Özcan Türkmen, “Emirdağ Türküleri Emirdağ Dergisi, Emirdağlılar Sosyal Dayanışma ve Eğitim Vakfı Yayın Organı”1999, sayı: 6, s.28–29

Özcan Türkmen, ,”Seyrekbasan’dan”, Emirdağ Dergisi, Emirdağlılar Sosyal Dayanışma ve Eğitim Vakfı Yayın Organı”, Ekim 2001, sayı:7, s.9.

Özcan Türkmen, ”Seyrekbasan” Emirdağlılar Vakfı Kültür ve Sanat Dergisi, , Şubat 2007, sayı: 16, s.39–40.

Özcan Türkmen, “Brüksel’de Tanıtım Günleri”, Emirdağlılar Vakfı Kültür ve Sanat Dergisi, Nisan 2008, sayı: 18, s.33–34

Özcan Türkmen, “Unuttuk mu?”, Emirdağlılar Vakfı Kültür ve Sanat Dergisi, s.26–27

Özcan Türkmen, ”OKS’de Türkçe Öğretiminin Neresindeyiz?”, E Dergi, Eskişehir Milli Eğitim Müdürlüğü Yayın Organı Mayıs 2005, yıl: 2, sayı:3, s.8.

Özcan Türkmen, “Gençliğin Eğitimi,”, Milli Kültür Dergisi, Eylül 1985, sayı:50, s.82-83

Özcan Türkmen, ,”Öğrenciden Mektup”, İstikbal Gazetesi, 24 Kasım 2002, s.7

Özcan Türkmen, ”Atatürkçülük”, Kültür ve Turizim Bakanlığı Milli Kültür Gençlik Özel Sayısı, Mayıs 1986, sayı:53, s.82

Özcan Türkmen, “Mevlana’yı Anlamak”, Emirdağ Gazetesi, 17 Aralık, yıl: 13, sayı: 1268

Özcan Türkmen, “Öğretmen Arayışı”, İki Eylül Gazetesi, 24 Kasım, 1996

Özcan Türkmen, ”Türkülerle Şiirlerle Biz Bize” Emirdağ Dergisi, Emirdağlılar Sosyal Dayanışma ve Eğitim Vakfı Yayın Organı, Ocak-Şubat 1999 sayı: 5, s.29

ÖZCAN TÜRKMEN HAKKINDA YAZILANLAR

Muharrem Kubat, “Bir İlke İmza Atan Yönetici”, Milli İrade Gazetesi, , 8 Şubat 2005, s.4.

Emrah Mola, “Bir Kültür ve Edebiyat Adamı Öğreten Adam Özcan Türkmen İle Mülakat” Edebdağ Dergisi, , Mart-Nisan 2009, Yıl: 1, Sayı: 3, s. 14-17.

Muharrem Kubat, “18 Mart Çanakkale Zaferinin 94. Yıldönümünde Mustafa Kemal Anadolu Lisesi”, Milli İrade Gzetesi, 21 Mart, 2009, s. 4.

“İlçemiz uluslar Arası Kongrede”,Emirdağ Gazetesi, 16 Temmuz 1996, yıl: 21, Sayı: 1771.

“İlçemiz Adına bir Kitap Daha”,Emirdağ Gazetesi, 28 Mayıs 1996, YIL: 21, Sayı: 1765.

“Dünya Düşünce Tarihinden Seçmeler”,Zaman Gazetesi, , 27 Haziran 1996.

“Özden Söze(Kitap Tanıtımı)”,Aksiyon Dergisi, 14 Haziran 1996.

“Özden Söze(Kitap Tanıtımı)”,Yesevi Dergisi, Temmuz 1996.

“Özden söze”,Zafer Gazetesi, 17 Temmuz 1996, yıl: 8, sayı: 2172.

“Eserlerimiz”,Aziziye Dergisi, Haziran- Temmuz Sayı: 12.

“Güzel Sözlerden Seçmeler”, Türkiye Gazetesi, 16 Mayıs 1996.

”Özden Söze”,İdarecinin Sesi, Türk İdareciler Derneği Yayın Organı, Mayıs 1996, Sayı: 57.

“Emirdağlı Şairler Antolojisi Başladı”,Haber Gazetesi, 02 Mayıs, Yıl: 5, Sayı: 1199.

Muharrem Kubat, ”Gazi Mustafa Kemal Anadolu Lisesi 19 Mayıs Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı Şiir Dinletisi”, Milli İrade Gazetesi  5 Mayıs 2009.

SONUÇ

Yaptığım tez çalışmamada folklor araştırmacısı Özcan Türkmen’in hayatını ve eserlerini inceledim.Yazarımızın eserlerini incelerken, bir kez daha ne kadar özverili ve ince eleyip sık dokuyan bir kişiğe sahip olduğunu gördüm. Yazarımız her zaman disiplini elinden bırakmadığı gibi eskilerden öğrenecek çok şeyin olduğunu da gerek eserleri gerekse kişiğinde göstermekteir.

 Yazarımız çalışmalarında, kendisi de Afyon Emirdağlı olduğu için, bu yöreye ağırlık vermiştir. Gerçekten de o doğduğu yerleri unutmayan, gerek maddi gerek manevi olarak destek veren ender kişiliklerindendir. Eserleri de bize açıkça gösteriyor ki Afyon’un Emirdağ ilçesi halk kültürü bakımından bir deryadır. Araştırmacımız bunu eserleriyle ortaya koyarak bir aracı görevi görmektedir. Tabi ki araştırmacı ruhu, bilgiye ve öğrenmeye susamışlığı da Türkmen’in bizi bu eserlere ulaştırmasına vesile olmuştur.

 Araştımacımız tez çalışmamda iki şekilde belirmektedir: Eğitimci Özcan Türkmen ve araştırmacı Özcan Türkmen. Tabi ki bu seçenekleri genişletmek mümkündür.

Eğitimci Özcan Türkmen yıllarını eğitim ve öğretime adamıştır.çeşitli aktiviteler ve sosyal organizasyonlara yardımcı olmuş Türk gencinin var olan kültür birikimini bir kat daha ileri sıçratmıştır.

 Araştırmacı Özcan Türkmen’de ise yaralı olma ihtiyacı yalnız, Türk genciyle sınırlı kalmaz halkımıza yönelir.Özden Söze adlı eserinde tarihimize ışık tutar, Emirdağ Türkülerinde Kalıp Sözler Ve Deyimler eserinde Emirdağ’ın kültür hazinesini ortaya çıkarır. Böylece bir katkı da ondan gelir. Yine Emirdağ Doğa Kültür Mozayiği’nde bir yörenin tüm özelliklerini vererek bu yöreyi içimizde yaşamamızı sağlar.

 Türkmen’in bundan başka yayıma hazır olan eserleri de derlemci kimliğini ortaya çıkarmaktdır. Derleme ve tasnif konusunda üstün bir yeteneği vardır diyebiliriz. Bu yeteneği sayesinde Emirdağ mezar taşlarındaki yazıları derlemiş ve Emirdağ Mezar Yazıları adlı eserini oluşturmuş, Atatürk Oratoryoları adlı eserinde Atatürk adına yazılmış olan oratoryoları bir araya getirmiş, Araba Yazıları’nı derleyerek başka başka beğenileri önümüze sunmuş, Şiirlerle Tarihimiz adlı eseriyle de çeşitli şiirleri derleyerek bir şiir demeti oluşturmuştur. Kıssadan Hisse’de bütün Türk coğrafyalarında rastlayabileceğimiz hikayeleri Emirdağ halkının ağzından evrene dağıtmıştır. Hikayeleriyle Emirdağ Türküleri’nde ise belirli türküleri yine Emirdağ halkının ağzından hikayeleri ile kaydetmiştir.

 Bu yönleri ile türkmenin kendini aşarak bütün halkımıza seslendiği doğrudur. Bir bakıma düzenli olmayan, belki çok yerde rastladığınımz fakat unuttuğumuz veya aldırmadığımız sevilen, sevilmeyen bir çok malzemeyi bir araya getirici bir yeteneğe sahip olduğu görülmektedir.. Gerçekten de uzun yılların ürünü olan bu eserlerin belki de toplama aşaması yazma ve düzenleme aşamasından katbekat fazladır.

 Okulumuz bünyesinde yapılan yöresel şairleri ve yazarları tanıttığımız tez çalışmamızda her biri diğerinden kıymetli olan kişiliklerin topluma tanıtılması gerçekten de yadsınılamayacak kadar değerli eserlerin varlığını da kuşkusuz gözler önüne sermektedir.

Kıymetli öğretmenim ve meslekdaşım Özcan Türkmen'e Kültürümüze yapmış olduğu hizmetlerinden dolayı teşekkür eder,kendisine Sağlıklı ve Uzun bir ömür dilerim.

Comments are now closed for this entry