Emirdağ yöresine ilk Türk akınlarının Abbasi ordusunda komutan olarak görevli Türkmen Beyi Afşin vasıtasıyla yapıldığını bilmekteyiz. Afşin Bey komutasındaki ordu, 1 Ağustos 838’de Amuriye’yi kuşatarak 12 gün sonra şehri teslim aldı. Burada şanlı Peygamberimizin müjdesini anmak yerinde olacaktır:
‘’ İstanbul ; onun böbreği ele geçirilinceye kadar feth olunmayacaktır. Ya böbreği neresidir? diye sorulduğunda, o Amuriye demiştir.( el-Fiten).
Bu önemli fetihten sonra Emirdağ yöresine yoğun bir Türkmen yerleşimi göremiyoruz.
Büyük Selçuklu Sultanı Alpaslan’ın komutanı Emir Afşin Bey’in 1068’de Emirdağ yöresine akınlar yaptığını ve Amuriye’yi fethettiğini bilmekteyiz. Ancak Emirdağ yöresine ilk Türkmen yerleşmeleri,
1071 Malazgirt Zaferi’nden sonra 1116’da Bizanslılarla yapılan Bolvadin Savaşı sonucunda gerçekleşmiştir. Bu savaş, Selçuklu Hakanı Müizzeddin Melikşah'ın Komutanı Türkmen Beyi Emir Mengücek ile Bizans İmparatoru I. Aleksios Komnenos arasında yapılmış ve kesin Türk zaferiyle sonuçlanmıştır. Bizans’ın Anadolu’daki en önemli kenti Amuriye düşerek Türk egemenliğine geçmiştir.
Böylece 1116’dan başlayarak Emirdağ yöresi Türkleşmeye başlamıştır. Yöremize ilk yerleşmeler, Emir dağ eteklerine, bugünkü Bayat taraflarına olmuştur. 1240’tan sonra yöremiz artık tamamen Türkleşmişti.
Bundan başka yöremize Moğol baskısından dolayı yerleşmeler olmuştur. Yine 15-16 yüzyılda konar-göçer Türkmen boyları Emirdağ yöresine gelmişlerdir. 1691’den itibaren Osmanlı iskan siyasine uygun olarak Rakka, Beriye, Urfa ve Diyarbakır taraflarından 1760’a kadar yöremiz göç almıştır.
Halk arasında 93 Harbi diye bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşı esnasında Rumeli ve Kafkaslar’dan yöremize yoğun göçler olmuştur.
İşte biz hepimiz dünyada örnek gösterilen ‘’Emirdağlılık bilincini’’ özü sözü bir olan bu göçler neticesinde sağladık. Aramızdaki bağ, o kadar güçlendi ki her nereye gitsek, toprağımıza karşı olan kara sevdamızı dillendirdik. Bu sevda, türkülemize, ağıtlarımıza yansıdı ve biz onlarla ‘’Emirdağlı’’ olduk. Engin kültürümüzdeki vatan-millet aşkını, insanlık sevgisini dünyanın neresinde olursak olalım yiğitçe sergiledik. Çünkü biz, kök değerlerimize, atalar mirasımıza sahip çıkmasını en büyük erdem sayarız.
Bu yazı dizisinde yöremize yerleşen boylar ve yerleşim alanlarına temas edeceğiz. Muslıcalu, Karabağ, Boynuyoğunlu, Yörük,Muhacir ve diğerlerini tek tek ele alacağız.
Ahmet Urfalı













